Ruimtelijke oriëntatie van belang bij het leren!

Kinderen zijn de hele dag door bezig met hun ruimtelijke oriëntatie en, niet minder belangrijk: hun ruimtelijke ontwikkeling. Dat speelgoed in een doos zit, snappen kinderen al snel, maar dat kinderen zelf ook in een doos kunnen zitten nog niet. Kinderen die in beelden denken zijn goed in 3D denken, maar meestal minder goed in de vaardigheden rondom ruimtelijke oriëntatie!

Ruimte

i-love-3d- ruimtelijke -oriëntatie - bij - kinderenAls we gaan kijken naar het begrip ruimte, komen we tot drie verschillende soorten ruimten.

  1. Lichaamsruimte;
  2. Ruimte in 3 dimensies;
  3. Ruimte in 2 dimensies.

Ruimte in 3 dimensies zijn werkelijk of verkleind. De ruimtes in 2 dimensies zijn abstract of afgebeeld.

Kinderen die in beelden denken, zijn in staat om 2 dimensionale weergaven in hun hoofd om te zetten in 3 dimensionale, bewegende objecten of situaties. Dit is hun kracht en in het onderwijs tevens hun valkuil.

Ruimtelijke oriëntatie

Ruimtelijke oriëntatie is het bepalen van positie, richting en afstand in de verschillende ruimtes. Deze drie kun je koppelen aan een aantal begrippen.

  • Positie: begrippen als in, boven, onder richting
  • Richting: begrippen als van, naar, door, rondom
  • Afstand: begrippen als dichtbij, veraf

Waarom ruimtelijke oriëntatie?

vergrootglasEr zijn een aantal redenen waarom ruimtelijke oriëntatie belangrijk is voor kinderen.

  • Gevoelige periode;
  • Praktische vaardigheid;
  • Basisvaardigheden voor:
    • Ontwikkelingsmaterialen;
    • Lezen, schrijven en rekenen;
    • Wereldoriëntatie;
    • Instructies.

Bovengenoemde redenen hebben alles te maken met de verschillende niveaus die te zien zijn tijdens de ruimtelijke ontwikkeling.

Ruimtelijke ontwikkeling

Binnen de ruimtelijke ontwikkeling zien we een drietal niveaus, die in een schema geplaatst kunnen worden. Deze niveaus kun je koppelen aan vaardigheden.

Niveaus
We zien de volgende niveaus binnen de ruimtelijke ontwikkeling:

  • sister-and-brother-1314490Eigen lichaam;
  • Relatie van kind – ruimte;
  • Relatie tussen objecten.

Hiermee wordt de volgende ontwikkeling aangegeven:

  • Leren kennen van de eigen lichaamsruimte;
  • Leren omgaan met de werkelijke ruimte;
  • Leren omgaan met de verkleinde ruimte;
  • Relaties in het platte vlak;
  • Relaties in de afgebeelde en abstracte ruimte.

Vaardigheden

Voor deze ontwikkeling is het nodig dat de leerlingen vaardigheden ontwikkelen. We zien de volgende vaardigheden:

  • Begrippen kunnen gebruiken;
  • Ruimte doorzien en begrijpen (structureren);
  • Probleem oplossen door zelf een oplossing te bedenken.

Begrippen kunnen gebruiken
De kinderen moeten alle ruimtelijke begrippen kunnen gebruiken. Deze begrippen moeten zowel passief, als actief gekend worden.

Structurerenvisueel ruimtelijke - motorische oefening
De ruimte kunnen doorzien en begrijpen, wordt ook wel structureren genoemd. De ruimte moet worden doorzien en gekopieerd kunnen worden door:

  • Natekenen;
  • Nabouwen;
  • Naleggen.

Oplossen van ruimtelijke problemen
Bij deze vaardigheid gaat het erom dat kinderen een ruimtelijk probleem kunnen oplossen, zonder hier een voorbeeld bij te gebruiken.

Van Kuijk

van kuijkAls je de vaardigheden en de verschillende ruimten combineert met elkaar, ontstaat er een schema; het schema van Van Kuijk. In deze tabel staan alle inhouden van ruimtelijke oriëntatie. Op de afbeelding hiernaast is het schema weergegeven, klik op de afbeelding voor een vergroting. De ruimten staan verticaal onder elkaar, de vaardigheden staan horizontaal naast elkaar. Van kinderen wordt verwacht dat zij alle vaardigheden in elke ruimte kunnen toepassen, wanneer zij van de basisschool weggaan.

 

Bron: infonu.nl

Ik wens je heel veel plezier met het invullen van jouw eigen Van Kuijk-schema. Besteed je voldoende aandacht aan alle aspecten van ruimtelijke oriëntatie? Ik hoop van wel!

tineke-verdoes

 

Met warme groet,
Tineke Verdoes

Share Button

, , ,

Comments are closed.

Site by DE ONLINEFACTOR