CITO-toets spelling in beeld

cito-blogserieSpelling is mijn eigen achilleshiel. Vaak worden artikelen van mij minder goed belezen, daar de spelling soms wat te wensen overlaat. Als geen ander weet ik hoe streng wij als Nederlanders kunnen reageren op een enkele spellingfout. Dat betekent dat ik anders aankijk tegen de CITO toets spelling.

Als leerkracht en remedial teacher zijn de toetsperioden rondom CITO reuze van belang. Ze geven mij de kans om resultaten op individueel én groepsniveau te bekijken. Ik weet als geen ander dat CITO een onafhankelijke manier van toetsen is. Toch maak ik voor spelling het liefst gebruik van de Ojemann spellingtoets, maar omdat ik weet dat deze toets op weinig scholen bekent is, raad ik liever het gebruik van een PI-dictee aan. Je kunt er ook voor kiezen deze toets alleen af te nemen bij kinderen die als zwak naar voren kwamen tijdens de CITO spelling. Maar alsjeblieft, laten we afspreken dat er altijd wat gebeurt naar aanleiding van toetsresultaten.

Als moeder vind ik de toetsperiode maar ingewikkeld. Soms heb ik het idee dat mijn kinderen het belang van de CITO onderschatten. “Mamma, juf zegt dat het gewoon een toets is, dus ik hoef niet zenuwachtig te zijn.” zegt de een. “Mamma, als iemand me had uitgelegd hoe belangrijk deze toets was, dan had ik allang beter mijn best gedaan.” zegt de ander.

Als ik dan op gesprek mag komen om de rapporten te bespreken, scannen mijn ogen als eerst de gegevens behorend bij de TBL, Spelling, de DMT en de R&W… Ik begrijp als geen ander dat dit voor jou overkomt als geheimtaal. Dus in deze blogserie uitleg over de verschillende (CITO) toetsen in het onderwijs.

De toetsen Spelling

De toetsen Spelling volgen nauwkeurig de ontwikkeling van de spellingvaardigheid van leerlingen tijdens de basisschoolperiode. Met de resultaten heb je een startpunt voor gerichte hulp. De uitkomsten van de toetsen geven je een goed beeld van de ontwikkeling van een bepaalde leerling. Daarnaast krijg je zicht op de ontwikkeling van de groep als geheel en van het spellingonderwijs op jouw school.

Over de toetsen Spelling

  • Met opgaven over vijftig verschillende spellingcategorieën (verspreid over de toetsen van groep 3 t/m 8).
  • cito-in-beeld-blogserieSluiten aan bij de meest gebruikte spellingmethoden.
  • Elke toets bestaat uit drie modules, waarvan elke leerling er twee maakt:
    –  gezamenlijke startmodule
    –  gemakkelijkere module Vervolg 1 of
    –  moeilijkere module Vervolg 2
  • Werkwoordspelling vanaf eind groep 7.
  • Bevatten dictee- en meerkeuzeopgaven. De dicteeopgaven brengen het actief spellen in beeld. De meerkeuzeopgaven meten het passief spellen (herkennen van spelfouten in een geschreven tekst).

Afname

  • Groep 3 t/m 7: januari en juni
  • Groep 8: november of januari

Waarom bevatten de toetsen Spelling van CITO zowel dictee-, als meerkeuzevragen?

Actieve en passieve spelling is niet precies hetzelfde. Dat blijkt ook uit onze onderzoeken. Leerlingen die goed zijn in het zelf foutloos schrijven, zijn vaak ook goed in het herkennen van fouten, maar niet altijd. En andersom is het net zo: leerlingen die snel fouten herkennen, kunnen vaak zelf ook goed schrijven, maar niet altijd. Om een eerste beeld te krijgen van de spellingvaardigheid van de leerling heeft CITO beide elementen van spelling in hun toetsen opgenomen. Een bijkomende reden is de aansluiting met de Eindtoets Basisonderwijs en de Entreetoetsen. Het onderdeel Spelling in deze toetsen bestaat uitsluitend uit meerkeuzeopgaven; een noodzaak vanwege de scoringsservice bij deze toetsen. Daarin worden de resultaten van grote aantallen leerlingen in korte tijd verwerkt tot rapportages.

Hoe kun je de toetsen Spelling het best gebruiken bij zwakke spellers?

Leerlingen die nog niet zo lang spellingonderwijs hebben en leerlingen die nog niet zo goed kunnen spellen, kunnen in verwarring gebracht worden door het zien van fout gespelde woorden. Dat is de reden waarom we in de toetsen Spelling voor groep 4 en 5 in principe alleen de betere spellers meerkeuzeopgaven voorleggen. Maar het zou wel vreemd zijn als juist de zwakkere spellers pas bij afname van een Entreetoets of de Eindtoets voor het eerst met meerkeuzeopgaven voor spelling zouden kennismaken, terwijl de betere spellers al vertrouwd zijn met deze opgavenvorm. Vandaar dat we in de toetsen Spelling vanaf groep 6 ook de zwakkere spellers meerkeuzeopgaven voorleggen. Vanzelfsprekend sluit het niveau van deze meerkeuzeopgaven goed aan bij het niveau van de spellingvaardigheid van de zwakkere speller.

Wat kun je thuis doen?

  • meester-klaas-en-beelddenkenSpellingkleurplaten helpen beelddenkers tijdens het spellingonderwijs. Na de herfstvakantie is deze online training voor iedereen beschikbaar.
  • Zelf ben ik erg dol op de website van juf Melis. Hier kun je eindeloos oefenen met (werkwoord)spelling en krijg je passende uitleg.
  • Meester Klaas heeft een mooi concept om zwakke spellers te leren omgaan met de spellingcategorieën. Flits is een van de nieuwste aanpassingen op zijn website.
  • Natuurlijk kun je woorden uitwissen en inprenten via de MatrixMethode. Wil je hier meer over weten, zoek dan eens een gecertificeerde coach op bij jou in de buurt.
  • BLOON staat voor Bekijken, Lezen, Omdraaien, Opschrijven en Nakijken. Deze methodiek kun je thuis prima toepassen door gebruik te maken van kaartjes. Je kunt er ook voor kiezen gebruik te maken van de online versie.

Wil je meer tips en adviezen over het maken van de CITO Spellingtoets, overweeg dan een CITO in BEELD training.

Met warme groet,
Tineke Verdoes

 

PSSSST ….. zoek je een CITO in BEELD coach die jou kind een duidelijk beeld gaat geven over de entree of eind toets? Kijk dan snel hier! 

Share Button

, , , , , , , ,

Comments are closed.